Speciale dagen in de vastentijd
Info
Aswoensdag en Goede Vrijdag markeren het begin en het einde van de Vastentijd. Het zijn bovendien de enige verplichte vastendagen in de rooms-katholieke kerk. De laatste week van de vastentijd heet de Goede Week. Daarin vallen Palmzondag, Witte Donderdag en Goede vrijdag en eindigt op Paaszaterdag.
Aswoensdag
De Vastentijd begint met Aswoensdag. In de katholieke traditie krijgt de gelovige in de viering een 'askruisje'. Met as wordt op het voorhoofd van de gelovige een kruisje gemaakt als teken dat hij de Veertigdagentijd ingaat, een tijd van bezinning, bekering en boete.
Tijdens het toedienen van het askruisje zegt de voorganger tegen iedere gelovige afzonderlijk: 'Gedenk, mens, dat je stof bent en tot stof zult wederkeren'. Minder ingeburgerd, maar ook heel toepasselijk zijn de woorden: 'Bekeer u en leef volgens het Evangelie'.
As is door het vuur gezuiverd. As herinnert ook aan de vergankelijkheid van ons leven. In de tijd voor Christus was het de gewoonte om as over het hoofd te strooien bij begrafenisrituelen. Een ritueel dat ook bij Jesaja bekend was (Jesaja 61,2).
Wij kennen nog de uitdrukking 'in zak en as zitten'. Sinds de 10e eeuw wordt as gewijd om gebruikt te worden in de liturgie van deze dag. Sinds de 14e eeuw worden hiervoor de palmtakken verbrand die het vorig jaar op palmzondag gewijd zijn. Deze takken zijn dan een symbool van Jezus' vreugdevolle intrede in Jeruzalem.
Palmzondag
De laatste week voor Pasen wordt de Goede Week of de Stille Week genoemd en begint met Palm- of passiezondag. Alle vier de evangelisten melden op welke wijze Jezus Jeruzalem binnentrok om het joodse paasfeest te vieren: zittend op een ezel. De ezel was het rijdier van vroegere vorsten van Israël, die niet oorlogszuchtig, maar nederig van karakter waren. Daarom riep de profeet Zacharia over de toekomstige Messias uit dat Hij op een ezel zou komen.
"Jubel, dochter van Sion,
juich, dochter van Jeruzalem!
Zie, uw koning komt naar u toe,
hij is rechtvaardig en zegevierend,
hij is nederig, hij rijdt op een ezel,
op een veulen, het jong van een ezelin.
Toen Jezus Jeruzalem binnenkwam, trokken de omstanders takken van de palmboom en juichten hem toe. Zo komen we aan de naam Palmzondag.
Witte donderdag
De donderdag in de Goede Week wordt Witte Donderdag genoemd.
Op de laatste avond van zijn leven -een donderdag- hield Jezus met zijn leerlingen het joodse paasmaal. Het was een bijzondere maaltijd.
Voor de maaltijd begint -schrijft de evangelist Johannes- doet Jezus tot verbazing van zijn leerlingen een handdoek om en gaat als een knecht hun voeten wassen. Een uitdrukkelijk voorbeeld van de dienstbaarheid, waardoor het Rijk van God, waar Jezus het steeds over heeft, tot stand zal komen.
Later brak Hij het brood, deelde het aan zijn tafelgenoten uit en zei: "Dit is mijn lichaam; het is voor jullie. Blijf dit doen om Mij te gedenken''
Na de maaltijd zei Hij zo ook van de beker: 'Deze beker is het nieuwe verbond door mijn bloed.
Blijf dit doen om Mij te gedenken, telkens wanneer jullie eruit drinken. " (1 Korintiërs 11, 23-25)
Door de prachtige symbolen van brood en wijn biedt Jezus zichzelf aan.
Dit paasmaal staat in de katholieke traditie bekend als het Laatste Avondmaal. Het vormt de oorsprong van wat katholieken de mis of de viering van de eucharistie noemen.
Goede vrijdag
Op Goede Vrijdag gaat het om de gedachtenis van het lijden en de dood van Jezus. We vieren de betekenis van Jezus' kruisdood voor onze verlossing.
In veel kerken komt men om drie uur 's middags bijeen om de kruisweg te bidden. In de kerk hangen voorstellingen met de 14 verschillende stappen of staties van Jezus' kruisweg vanaf de veroordeling door Pontius Pilatus tot aan de kruisiging op de berg Golgotha (Calvarië). In de kruiswegviering wordt stilgestaan bij de verschillende staties van Jezus' lijdensweg.
De naam 'Goede Vrijdag' zegt dat bij alle rouw ook een beginnende vreugde aanwezig is om wat door Jezus werd volbracht. Er is een onlosmakelijke band met de verrijzenis, dat met Pasen gevierd wordt.